Çin E-Ticaret Devinin İsmi Neden Alibaba?

Çin E-Ticaret Devinin İsmi Neden Alibaba?

Son yılların şüphesiz en etkili ve başarılı oluşumlarından olan Alibaba, Türkiye ve dünyanın en büyük e-ticaret devlerinden biri. En bilinir markaları Alibaba.com ve Aliexpress.com. Her gün dünya genelinde milyonlarca kişi internet üzerinden alışveriş yaparken Alibaba'yı tercih ediyor. 

Kısa süre önce Çin'in Zhejiang eyaletinin başkenti Hangzhou'da bulunan Alibaba Grubu Merkezi'ni yabancı meslektaşlarımla ziyaret etme şansım oldu. Merkezi gezerken attığınız her adımda zirveye adım adım nasıl çıkıldığına tanıklık ediyorsunuz. Şirket ile ilgili detaylara geçmeden önce biraz grubun merkezinden söz etmek istiyorum. 

Alibaba Grubu'nun Merkezi, uluslararası standartlarda kurulmuş bir yapı. Kampüs tarzı düzeni içinde 150.000 metrekare esnek açık plan ofis alanı bulunuyor. Kampüs yaklaşık 9.000 Alibaba çalışanını barındırıyor. Esnek, açık plan çalışma alanı, kompleks genelinde resmi olmayan ve yaratıcı toplantıları teşvik etmek üzere tasarlanmış. İç ve dış sokaklar, köprüler, çatı terasları ile stratejik olarak yerleştirilmiş destinasyon noktaları iş yerinin işbirlikçi doğasına katkıda bulunuyor. Binaların cephesi tüm iş istasyonlarına doğal ışık ve hava akışına erişimi en üst düzeye çıkarmak için planlanmış. 

Alibaba, hedefleri olan ve bunları gerçekleştirmeyi başaran bir e-ticaret oluşumu. Alibaba Grup şirketi olan Alibaba.com, 190 bölge ve ülkede, 260 milyondan fazla kayıtlı üyesi ile 11 farklı dil seçeneği sunan dünyanın lider işletmeler arası (B2B) elektronik ticaret sitesi. Alibaba Grup, Jack Ma tarafından 1999'da 18 kişi ile kuruldu ve günümüzde yaklaşık 60 bin çalışanı ile Çin'de 90, dünyada da toplam 19 ofisi ile hizmet veriyor. 

Jack Ma'nın Hikâyesi

'Alibaba' deyince elbette Alibaba Grubu'nun kurucusu Jack Ma ile söze başlamak gerek. CEO görevini kısa süre önce bırakan Ma, yönetim kurulunda çalışmaya devam ediyor. 

Ma, 1964 yılında Çin'in güneydoğusundaki Hangzhou'da doğdu.Kendisinden büyük bir erkek bir de küçük kız kardeşi vardı. Çin'in en zengin adamı olan Ma'nın anne ve babası yerel sanatçı. Üniversite eğitimi için üç kez şansını deneyip başarılı olamayınca yeteneği olan İngilizce alanında eğitim alıyor ve üniversitede İngilizce öğretmenliği bölümünü bitiriyor. İngilizceye olan merakı öyle büyük ki, henüz 12 yaşındayken her sabah 5'te uyanıp bisikletine binip şehir merkezinde turistlerin yoğun olduğu bir otele gidiyor ve turistlerden para almadan sadece pratik yapabilmek için onlara şehri gezdiriyordu. Sekiz yıl boyunca ücretsiz bir şekilde bu işi yapan Ma, Avustralyalı bir aileyle mektup arkadaşı oldu ve ailenin daveti üzerine bu ülkeyi ziyaret etti. Bu faaliyetleri Ma'nın dış dünyaya daha duyarlı hale gelmesini sağladı.

1988'de Hangzhou Öğretmen Enstitüsü'nün 'İngiliz Dili' bölümünden mezun oldu ve yerel bir üniversitede öğretmen olarak çalışmaya başladı. 1995 yılında Çinli firmalara çevirmenlik yapmak için gittiği Seattle'a ziyaretine kadar bilgisayar ve internete karşı bir ilgisi olmayan Ma, internetin önemini kavrayarak ülkesine dönünce internet girişimlerine yöneldi. 

İlk işinde aylık geliri sadece 12 dolar olan Jack Ma, Çinli şirketlere internet siteleri tasarlamaya başlıyor ve ardından China Yellowpages adında Çin'in ilk e-ticaret sitesini kuruyor.

Birkaç ticari deneme yaptıktan sonra ise Nisan 1999'da 17 arkadaşı ile birlikte Alibaba'yı kuruyor. Şirket kısa sürede büyük başarı elde etti ve SoftBank, Goldman Sachs gibi şirketlerden yatırım aldı. 2003 yılında eBay benzeri alışveriş sitesi Taobao'yu kurdu. Taobao'nun gelişimini gören eBay, şirketi satın alma teklifinde bulundu, ancak Ma bu teklifi reddetti. 

90'ların sonlarına doğru Yahoo'nun kurucusu Jerry Yang ile tanışan ve arkadaş olan Ma, internetin gelişimi hakkında Yang ile fikir alışverişinde bulundu. Yahoo, 2005 yılında Alibaba'nın yüzde 40 hissesini, 1 milyar dolara satın aldı. Jack Ma, şirketin kuruluşundan Mayıs 2013'e kadar hem başkan hem de CEO olarak görev yaptı. Alibaba, 19 Eylül 2014'te New York Borsası'nda yaptığı 24.7 milyar dolarlık hacimli halka arz ile tüm zamanların en büyük halka arzını gerçekleştirdi. 

Çin e-ticaret devinin ismi neden Alibaba?

Jack Ma, Alibaba ismini ABD'de bulmuş. Ma ismi bulurken, bulacağı isimin tüm dünya da bilinmesini ve aklında kalması gerektiğini düşünmüş. San Fransisco'da bir kafede aklına Ali Baba ismi gelmiş ve etrafındakilere "Alibaba nedir biliyor musunuz?" diye sormuş. Hatta Ma, o anı bir röportajında şöyle anlatıyor; "Bir gün San Francisco'da bir kafede otururken Alibaba'nın çok güzel bir isim olabileceğini düşünüyordum. Bir garson geldi, ona 'Alibaba'yı biliyor musun?' dedim. 'Evet' dedi. Alibaba hakkında ne bildiğini sordum, 'Açıl susam açıl' dedi. İşte o an 'Evet! İsmi bu olmalı!' dedim." Ma, daha sonra sokağa çıkıp 30-40 kişiye daha sormuş ve çoğunluğundan "evet biliyoruz" cevabı alınca kararını veriyor. Telaffuzu kolay, tüm dünyada da biliniyor. Alibaba küçük tüketicilerin daha büyük şirketlere ulaşması için kapıyı açar (Açıl susam…) Mantık basit ve bir o kadar da zekiceydi. Hatta Ma'nın zekası burada da bitmiyor ve Alibaba ile beraber, 'Alimama' ismini de alıyor. Bu durumu da şöyle açıklıyor; "Biz, birinin bizimle evlenmek isteyeceği ihtimaline karşı 'Alimama' ismini de aldık."

Jack Ma, Alibaba'yı 80 kişiden bulduğu 60 bin dolar borçla kurdu. Fikir basitti. İşletmelerin tedarik zincirlerini online platforma taşıyacak B2B e-ticaret sitesi... Kısa sürede bu fikir tutunca ilk yıllarında şirket Amerikan finans devlerinden de yatırım aldı. Yatırım yapanlar arasında Goldman Sachs da vardı. Seneler geçtikçe giderek dünyanın ilk tercih edilen e-ticaret tedarikçi zinciri olmaya başladı. Ma'nın başarısının ardından Yahoo ve Softbank gibi dünya devleri Alibaba'ya ortak oldu.

Alibaba Cloud

Alibaba şirketinin merkezini ziyaretimiz sırasında Alibaba Grubu Genel Müdür Yardımcısı Song Liu, bizlerle şirketin çalışma ve yatırımlarına ilişkin detaylı bilgiler paylaştı. Özellikle Alibaba Cloud ile ilgili açıklamalarda bulunan Song Liu,  Alibaba Cloud'un Alibaba Grubunun bulut servis sağlayıcısı olduğunu ve Çin'de lider dünya genelinde ise 3'üncü en büyük servis sağlayıcısı olarak oldukça iddialı olduğunu belirtti. Bu noktada hatırlatalım, Alibaba Cloud'un bugün dünyanın birçok yerinde kendisine ait veri merkezleri bulunuyor. 

Hayallerden Zirveye Yolculuk

Merkezi gezerken ilk günden bugüne dek Jack Ma'nın zirveye giden yolculuğuna fotoğraflar ve yanlarında bulunan açıklamalarla eşlik ediyorsunuz. Son bölümde Jack Ma'nın pek çok dünya lideri ile çekilmiş fotoğrafı salonu özelleştiren bir başka detay olarak karşımıza çıkıyor. Bir hayalin gerçekleşmesi için verilen emek ve harcanan zamanın başarıyla taçlanması şüphesiz bir insanın yaşamı boyunca kendine vereceği en değerli armağanı oluyor. İşte, Jack Ma'nın başarı dolu hikâyesine yaptığımız yolculuk tam da böyle bir örnek olarak hafızalarımızda yer ediyor.

Yazımı sonlandırmadan internet üzerinden alışveriş yapmayı sevenler için küçük bir hatırlatma yapmak istiyorum. Çin merkezli e-ticaret devi Alibaba'nın, geçen yıl 25 milyon dolar kazandıran alışveriş etkinliği, bu yıl uluslararası kapsamda düzenlenecek. Bu etkinlik için alışveriş meraklıları şimdiden heyecanla bekliyorlar. ABD'nin ünlü alışveriş etkinliği "Black Friday"e benzetilen ve 11 Kasım'da düzenlenmesi sebebiyle 11: 11 diye bilinen Single's Day alışveriş etkinliği, bu yıl Singapur merkezli e-ticaret uygulaması Lazada'nın da katılımıyla ilk kez uluslararası düzenlenmiş olacak.

Haber: Tuğçe Akkaş