Notre Dame Katedrali yanarken...

Notre Dame Katedrali yanarken...

Güzeller güzeli çingene kızı Esmeralda ağlıyor şimdi… Frollo, bu alevlerin Esmaralda için işlediği günahın bedeli olduğunu geçiriyor içinden… Phoebus belki de ilk kez kendi içindeki alevlerden de büyük bu alevlere bakakalıyor… Ah, Quasimodo!... Bu alevlerin karşısında yeniden kimsesiz kalışını izlerken, çan kulesi yıkılıveriyor, Quasimodo olduğu yere yığılıyor…

Dün akşamüstü vakitleri, Paris'in efsaneleşmiş katedrali Notre Dame de Paris'in yangın haberinin ardından, o alevleri izlerken Victor Hugo'nun sırf bu katedral için yazdığı ve dünya klasikleri arasına giren eseri "Notre Dame'ın Kamburu" adlı romanının tüm kahramanlarının da yukarıda tasvir ettiğim biçimde acı çektiğini hissettim…

YÜZLERCE YILLIK BİR ESER

Fransa'nın başkenti Paris'te yer alan, sadece ilk gotik katedrallerden biri olmakla kalmayıp Fransız gotik mimarisinin en önemli örneği olarak da ayrı öneme sahip bu eser, sadece mimari yapısıyla değil, hikâyesi ve uğruna bir yazarın sarf ettiği çabalarla da tüm dünyanın kalbinde yeri olan çok az eserden biri.

Önce Jüpiter'e adanmış bir Galo-Romen tapınağa, ardından bir Hristiyan baziliğine ve son olarak da bir Roman kilisesine ev sahipliği eden Notre Dame Katedrali'nin yükselmesi, dönemin Paris piskoposu Maurice de Sully'nin sayesinde olur. Seine Nehri kenarındaki bu yerde Meryem Ana'ya adanacak bir kilise yapılması gerektiğini hayal eden Sully sayesinde 1163 yılında temeli atılan katedralin yapımı 182 yıl sürer. Meryem Ana'ya ithafen inşa edilen kilisenin ismi, yani "notre dame" da zaten Fransızca'da "bizim kadınımız" anlamına geliyor.

Bu görkemli katedral yıllar boyunca savaşlarda, talanlarda zarar görse de varlığını sürdürür. Ta ki 1800'lere kadar…

VICTOR HUGO'NUN UĞRUNDA KİTAP YAZDIĞI BİR YAPI

19. yüzyıl başlarında Paris şehir planlamacıları bakımsızlığından ötürü katedrali yıktırmak ister. Ünlü Fransız yazar Victor Hugo, halkın katedrale ilgisini çekmek için 1831 yılında "Notre Dame'ın Kamburu" adlı ünlü romanını kaleme alır. Tamamlanması yaklaşık 6 ay süren ve dünya klasikleri arasına giren bu roman tüm kahramanlarıyla, aşkıyla, hüznüyle, tasvirleriyle ve elbette Notre Dame Katedrali ile kısa sürede ölümsüzleşir. Elbette Hugo'nun asıl hedefi de gerçekleşir: Roman, katedralin kurtarılması için kampanya başlatılmasını sağlayarak katedralin yenilenmesinde de büyük rol oynar. Eser sayesinde oluşan havada toplanan yardımlarla katedral restorasyona alınır. Böylece Hugo, Paris'in Notre Dame'ının görkemini sonraki yüzyıllara taşıyan isimlerden biri olarak katedralin tarihinde yerini alır…

Defalarca filmi de çekilen bu roman "Notre Dame de Paris" adıyla müzikale de dönüştürülür ve tüm dünyada izlenme rekorları kırar. Görkemli sahnesinin özellikle ışık tasarımıyla göz dolduran parçası ise, Notre Dame Kilisesi'nin duvarları ve Quassimodo'nun kulaklarını sağır eden o çanı çaldığı kuledir.

VE BİR TARİH ALEVLERE YENİK DÜŞTÜ…

İşte o kule, dün saatler 18.50'yi gösterdiğinde alevlerin ortasında kaldı…

Dünyanın dört yanından insanlar acı içinde izledi o alevleri, Quassimodo'nun kulaklarını sağır eden o çan kulesinin yıkılışını…

Yapının içinde vitraylarla süslü görkemli gül pencerelerin, kule külahının, katedralde yer alan ve dünyanın belki de en büyük kilise orgu olan o orgun, yüzlerce yıl önceden kalma yüzlerce eserin cayır cayır yok olduğunu düşünmek bile ağır…

Jeanne Darc'ın yargılanmasına, Napolyon'un taç giyme törenine, De Gaulle'ün cenazesine, daha birçok önemli toplumsal olaya ev sahipliği yapan Notre Dame Katedrali'ndeki o "dünyanın içini yakan" yangının söndürüldüğü haberi, yangının başlamasından 8,5 saat sonra geldi.

Yok olanların acısını yaşayan Paris, yüzlerce yıllık dev eser için şimdi tek yürek. Sadece Paris mi? Birçok ülke üzüntüsünü ve desteğini dile getiriyor.

ELDE KALANLARA SAHİP ÇIKILACAK

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, yangına ilişkin yaptığı açıklamalarda ana yapının kurtarıldığını söyledi, "Savaş tam olarak kazanılmasa da en kötüsü yaşanmadı." dedi.

Katedrali 800 yıl önce kendilerinin yaptığını belirten Macron, binayı yeniden inşa edeceklerini duyurdu. 

Katedral, mümkün olan en iyi şekilde restore edilecek. Belki birçok eser geri gelmeyecek, ama en azından bu kez bu ölümsüz yapı için birinin bir roman yazması gerekmeyecek…

Hazırlayan: Özlem Karahan